O Ne Anlama Gelir?
Gündelik Hayattan Komik Bir Yolculuk
Bir sabah, güne başlamak için kahvemi alıp balkona çıkıyorum. İzmir’in o sıcacık havası, karşıdaki dağlardan gelen esinti, içimi rahatlatan o manzara… Ama bir anda telefonum çalmaya başlıyor. “Beni arayan kim ya?” diye kendi kendime söylenirken, ekranda gözüken isim: “Burak” — arkadaşım Burak. Bu ismi görür görmez içimde bir garip huzursuzluk uyanıyor.
Burak’ın bana sormadığı soru yok. Ama en ilginci şu: “O ne anlama gelir?” Sorusu! Tam olarak ne zaman, nerede ve neden sorduğunu bilmediğim ama her zaman cevapsız bıraktığım o soru… Düşünsenize, “O ne anlama gelir?” diyerek hayatınıza devam eden bir insan. Gerçekten bir anlamı var mı, yok mu, neyi ima ediyor, neden böyle bir şey soruyor?
Bir Anlam Arayışı
İzmir’deki sokaklarda yürürken, çoğu insanın “O ne anlama gelir?” sorusuna sürekli takıldığını fark ediyorum. Çünkü bu şehirde her şeyin bir anlamı var, ama bazen anlamaktan çok anlam yormak daha eğlenceli. O yüzden gelin, bu yazıyı yaparken işte kendi hayatımdan birkaç komik örnekle “O ne anlama gelir?” sorusunun sıklıkla kafama takılan haline biraz eğilelim.
Gündelik Hayatta “O Ne Anlama Gelir?”
Sabahın körü, geceyi devirmişsin, bir sağa bir sola dönerek uyanıyorsun. Bir bakıyorsun, masada bir sürü post-it yapıştırılmış; o post-it’ler sana hayatını sorgulatacak birer küçük puzzle parçası gibi. Mesela, Burak bir akşam “O ne anlama gelir?” dediğinde, gerçekten ne anlam ifade ediyordu, bilmiyorum ama sanki bir anlam yüklememi bekliyordu.
“O ne anlama gelir?” sorusuna biraz uzak kalmak iyi bir fikir olabilir. Mesela ben birkaç hafta önce sormuştum: “Bu beşinci kez geldiğimiz mekanda hâlâ ne arıyoruz?” O zaman bir arkadaşım ‘Anlam arayışı’ dedi ve o an bir kafede, çorba içerken insanın en derin anlam arayışlarına girdiği bir evrim sürecinin başlangıcını yaşayacaktık.
O soruyu soran kişilere bir bakış atıp “O ne anlama gelir?” diye sorunca, gerçekten bir anlam çıkarılabilecek mi, yoksa sadece bir türlü kafalarındaki anlamlı boşluğu doldurmak için mi uğraşıyorlar, belli olmuyor. Çünkü her şeyin anlamı bu şehirde görecelidir.
Evet, Cevap Arayışına Girmemek Gerekebilir
Bir arkadaş grubunda, “O ne anlama gelir?” sorusuna fazlasıyla takılan birini gözlemledim. O kadar çok anlam yüklemeye çalışıyordu ki, sonunda yalnızca gülüp geçmemek elde olmuyor. İşin ilginç kısmı ise, biz ona bu kadar kafa yorsak da her zaman aynı cevabı veriyoruz. “Ne anlama gelirse, o!” Ve o an Burak gözlerini devire devire “Vay be, çok felsefi!” diyor. Ama gerçekten, bazen felsefi olmak iyi bir şey mi, ya da sadece günü kurtarma stratejisi mi? İnsan hayatındaki her şeyi sorgulayıp anlamaya çalışmak, belki de zaten o anı yaşamanın bir anlamıdır, kim bilir?
Küçük Bir İç Monolog
O esnada kendi kendime şöyle bir şey düşünüyorum: “Bu kadar anlam yüklediğimiz şeyler aslında ne kadar da boş değil mi? Ya da belki de her şeyin derin anlamları yoktur, sadece biraz gülmek, biraz eğlenmek, biraz da kafa karıştırmak için varlar.” Her şeyin anlamını çözmeye çalışmak insanı yoruyor ama tam o anda, birden aklıma Burak’ın bana “O ne anlama gelir?” sorusunu sorması gelir ve kendimi hiç de “felsefi” hissetmem.
“Biraz da bu kafayı kırmak lazım” diyerek düşüncelerimden uzaklaşıp, gülerek cevap veriyorum: “Kendi yolunu bulmaya çalışan birinin kaybolmuş hali, Burak.”
Gerçekten Anlam Yüklü Sorular ve Absürd Cevaplar
Daha sonra, kafamda bu “O ne anlama gelir?” sorusunun komik yansımasıyla karşılaşıyorum. Kafede bir grup arkadaşım, her şeye yeni bir anlam yüklemek için çaba sarf ediyor. Kimisi bir yudum kahve içerken “O ne anlama gelir?” diyor, kimisi de çay karıştırırken birden kelimeyi ağızlarında döndürüyor. Sonunda biri “O ne anlama gelir?” diye sorunca, anlık iç sesim şöyle der: “Bunu mu diyorsunuz, Burak’a sorulacak bir soru mu bu?”
“Gerçekten mi?” derken, bir yandan da “Anlam arayışı dağılmasın, bulmacayı bitirelim!” diye düşünen iç sesime hak veriyorum. Ama sonradan fark ediyorum ki, belki de anlam arayışı bu kadar önemli değil, belki sadece gülmek için bu kadar kafa yormalıyız.
İzmir’in Sıcak Havasında Bir Sohbet: O Ne Anlama Gelir?
İzmir’de, karşımda yürüyen biriyle sohbet ederken, “O ne anlama gelir?” demek o kadar anlamlı değilmiş gibi hissettiriyor. Özellikle insanların yüzünde o güvenli ve rahat bakışları varken, sanki her şeyin bir açıklaması varmış gibi görünüyor. Ama bir yanda da bunun gerçekte hiçbir anlamı olmadığı fikri, insanı ister istemez düşünmeye itiyor.
Sonra birden bir arkadaşım “Yani bu söylediklerinin O ne anlama gelir?” dedi. Herkes şaşkın, ben sadece gülüyorum. Gülümsedim çünkü bir “O ne anlama gelir?” sorusu da bir şekilde komik hale geliyor. Bazen cevaplar, sadece çok kısa bir gülüşle geçiştirilebilecek kadar anlamdan uzak olabilir.
Gülme Anı: O Ne Anlama Gelir?
Sonuçta, “O ne anlama gelir?” sorusu ne kadar derin olursa olsun, bazen işin içine mizahı sokmak gerek. Çünkü hayat, gerçekten anlamlarla dolu değil. O yüzden işte, o soruyu bir kenara bırakıp, gülmekten başka çaremiz yok.
İzmir’de yürürken, “O ne anlama gelir?” sorusunu duyduğumda, bir an kafamda bir film sahnesi gibi geçiyor: Birini sorgularken, birden gülümsüyor ve gözlerini kısıyor. Belki de bu, hayatın en anlamlı hali.
Sonuç olarak
O ne anlama gelir? Eğer gerçekten sorgulamak isterseniz, anlamını bulamıyorsunuz. Ancak gülüp geçmeyi öğrendiğinizde, her şeyin kendi anlamı olacaktır. Kafayı takmaktan vazgeçip, hayatı biraz daha şıp diye alırsanız, işte o zaman “O ne anlama gelir?” sorusunun cevabını bulmuş olursunuz.
O yüzden bir şeyin anlamını derinlemesine sorgulamadan, bazen sadece gülmek gerek. Çünkü o gülüş, işte hayatın anlamıdır.