kök 2 kaça denk gelir? ve hayatın içinde saklanan o küçük sayısal huzursuzluk
Sepi olarak bu yazımızda “kök 2 kaça denk gelir” konusunu masaya yatırıyoruz. Keyifli okumalar!
Bazı sorular vardır, matematik kitabında başlar ama zihninde bitmez. “kök 2 kaça denk gelir?” de onlardan biri. İlk gördüğünde masumdur. İki sayının çarpımını bulur gibi görünür ama aslında seni yıllarca takip eden bir gölgeye dönüşür.
Ben İzmir’de yaşayan 25 yaşında biriyim. Günlük hayatımın yarısı “çok önemli şeyler yapıyorum gibi yapma sanatı” ile geçiyor. Diğer yarısı ise neden hiçbir şeyi tam hatırlayamadığımı düşünmekle. Ve evet, bazen gece otururken aklıma durduk yere şu geliyor:
“kök 2 kaça denk gelir?”
Sonra kendime kızıyorum:
“Bunu neden şimdi düşündün? Sabah işe geç kalmışsın zaten.”
Ama beyin böyle çalışmıyor. Özellikle de İzmir gecelerinde. Denizden hafif bir rüzgar gelir, balkon kapısı tıkırdar, ve bir anda lise matematik defterin açılır.
kök 2 kaça denk gelir? ve ilk karşılaşma travması
Hepimizin hayatında ilk kez “kök 2” ile karşılaştığı bir an vardır. Benimki lise sıralarında oldu. Tahtada yazıyor:
√2
Öğretmen:
“Bu irrasyonel sayıdır.”
Ben:
“Hocam irrasyonel ne demek?”
Öğretmen:
“Sonu yok.”
Ben o an zaten içten içe çökmüştüm.
Sonu yok ne demek ya?
Bir sayı düşün, var ama bitmiyor. İnsan gibi ama sayı.
O gün defterime şunu yazmışım:
“kök 2 = huzursuzluk.”
Bugün hâlâ aynı fikirdeyim.
Sokakta yürürken kök 2 düşünmek
Geçen gün Alsancak’ta yürüyorum. Kafamda klasik 25 yaş varoluş sorgusu:
– İş doğru mu?
– Hayat neden bu kadar pahalı?
– Neden tost 80 lira?
Tam o sırada bir tabela gördüm, kare bir vitrin camı.
Ve beynim:
“Bu kare ise köşegenini hesaplasana.”
İşte bu, kök 2 travmasının aktifleştiği andır.
Bir kare düşünüyorsun, bir anda geometri hayatına sızıyor.
İç ses:
“Bir kenar 1 ise köşegen kök 2’dir.”
Ben:
“Hayır, ben sadece kahve içmeye çıkmıştım.”
Ama matematik peşimi bırakmıyor.
kök 2 kaça denk gelir? ve gerçek sayı problemiyle yüzleşme
Evet, teknik olarak kök 2 yaklaşık 1.41421356’dır. Ama mesele bu değil.
Mesele şu:
Bu sayı hiçbir zaman tam bitmiyor.
1.41 diyorsun yetmiyor.
1.414 diyorsun hâlâ eksik.
1.4142 diyorsun ama içten içe biliyorsun: devamı var.
Bu durum bana bazı insan ilişkilerini hatırlatıyor. Başlangıcı var, devamı var ama net bir kapanışı yok. Sürekli “devam ediyor”.
Bir arkadaşım şöyle demişti:
“Bazı şeyler kök 2 gibi, ne tam bitiyor ne tam oturuyor.”
O an ciddiye almadım.
Şimdi her şey kök 2 gibi geliyor.
Kafede kök 2 tartışması
Bir gün arkadaşlarla kafede oturuyoruz.
Ben:
“kök 2 kaça denk gelir biliyor musunuz?”
Arkadaş 1:
“1.4 civarı.”
Arkadaş 2:
“1.41 değil mi?”
Ben:
“İkisi de eksik.”
Sessizlik.
Barista bile bir an bize baktı.
Sonra içimden şu geçti:
“Bu konu neden bu kadar dramatik oldu?”
Arkadaşlardan biri:
“Abi biz kahve içiyorduk.”
Ben:
“Evet ama kök 2 bitmiyor.”
Onlar:
“Biz de bitmek üzereyiz zaten.”
kök 2 kaça denk gelir? ve zihinsel döngüler
Ben bazen bazı konulara fazla takılıyorum. Normal biri kök 2’yi öğrenir geçer. Ben ise:
– Neden irrasyonel?
– Neden bitmiyor?
– Neden 2’nin kökü bu kadar huzursuz?
Sonra fark ediyorum ki aslında matematik değil, kontrol ihtiyacım konuşuyor.
Çünkü bitmeyen şeyler beni geriyor.
Mesela:
– Yarım kalan işler
– Yarım kalan mesajlar
– Yarım kalan konuşmalar
– Ve evet, kök 2
İç ses:
“Bitmeyen şeylerden neden bu kadar rahatsızsın?”
Ben:
“Çünkü netlik seviyorum.”
İç ses:
“kök 2 sana netliği öğretmek için var zaten.”
Ben:
“Hayır, kök 2 beni test ediyor.”
Lise anısı: tahtada donup kalma anı
Matematik dersinde öğretmen soruyor:
“kök 2 yaklaşık kaçtır?”
Sınıf sessiz.
Ben içimden:
“1.4 desem mi? 1.41 desem mi? Yoksa hiç konuşmasam mı?”
Konuşmadım.
Başka biri:
“1.414 hocam.”
Öğretmen:
“Yaklaştın.”
Ben:
“Ben uzaklaştım.”
O gün anladım: bazı insanlar yaklaşır, bazıları hayat boyu uzak kalır.
kök 2 kaça denk gelir? ve günlük hayatta irrasyonel anlar
İrrasyonel sayı deyince kulağa çok akademik geliyor ama aslında hayatın kendisi biraz öyle.
Mesela:
– Mesaj atarsın, cevap gelmez
– Beklersin, gelmez
– Sonra “görüldü” olur
İşte bu kök 2 gibi bir şeydir:
Başlar, devam eder ama tamamlanmaz.
Geçen gün bir arkadaş:
“Akşam konuşuruz.”
Akşam oldu.
Gece oldu.
Sabah oldu.
kök 2 gibi.
İzmir gecesi ve matematiksel yalnızlık
Gece saat 2.
Pencere açık.
Denizden gelen rüzgar.
Ben:
“kök 2 kaça denk gelir?”
Kendim:
“1.414…”
Ben:
“Bunu neden tekrar ediyorum?”
Kendim:
“Çünkü beynin boş kalınca eski dosyaları açıyor.”
O an fark ettim: kök 2 sadece bir sayı değil, zihnin boşluk doldurma yöntemi.
kök 2 kaça denk gelir? ve kontrol edilemeyen şeyler
Hayatta kontrol etmek istediğimiz çok şey var:
– Planlar
– İnsanlar
– Gelecek
– Sonuçlar
Ama kök 2 gibi bazı şeyler var, ne yaparsan yap bitmiyor.
Yaklaştırıyorsun, ama tam olmuyor.
Bu bana biraz şunu öğretti:
Mükemmel cevap diye bir şey yok.
Sadece “yaklaşık doğru” var.
Ve belki de bu yeterli.
Arkadaş sohbetinde felsefeye bağlanma riski
Arkadaş:
“kök 2 kaçtı ya?”
Ben:
“Yaklaşık 1.414.”
Arkadaş:
“Tamam işte.”
Ben:
“Tam değil ama.”
Arkadaş:
“Abi ne fark eder?”
Ben:
“Bütün mesele bu zaten.”
Sessizlik.
Sonra biri:
“Bu konuşma çok gereksiz derinleşti.”
Haklıydı.
kök 2 kaça denk gelir? ve kabullenme meselesi
Zamanla şunu fark ediyorsun: bazı şeylerin tam cevabı yok.
kök 2 var.
Ama bitmiyor.
Ama işe yarıyor.
Ama eksik.
Hayat da biraz böyle.
Ben artık kök 2’yi sadece bir sayı olarak görmüyorum. Bir durum gibi görüyorum.
Tam olmayan ama işe yarayan şeyler.
Biraz eksik ama gerçek.
Son düşünce: 1.414 yetmez ama hayat devam eder
Şimdi biri bana tekrar sorsa:
“kök 2 kaça denk gelir?”
Cevabım basit:
“1.414… ve devamı var.”
Ama içimden şunu eklerim:
“Ve bazen devamı bilmemek sorun değil.”
Okuyucularımıza “kök 2 kaça denk gelir” konusunda faydalı bilgiler sunmaya çalıştık. Sepi ekibi olarak bizi okumaya devam edin!